خەۋەرلەر

جەنۇبىي ئافرىقا سەھىيە ئەمەلدارلىرىنىڭ ئېيتىشىچە، ئۆتكەن ئايدا بايقالغان ۋىرۇس گېنومىنىڭ تۆتتىن ئۈچ قىسمى يېڭى ۋارىيانتقا تەۋە ئىكەن.
يەرلىك سەھىيە ئەمەلدارلىرىنىڭ ئېيتىشىچە، ئامېرىكا قاتارلىق نۇرغۇن دۆلەتلەردە تۇنجى يېڭى تىپتىكى ۋىرۇس بايقالغاندىن كېيىن، ئومىكرون تۈرى جەنۇبىي ئافرىقىدا كورونا ۋىرۇسى يۇقۇملىنىش نىسبىتىنىڭ «ئەندىشىلىك» ئېشىشىغا تۆھپە قوشۇپ، تېزلا ئاساسلىق تىپتىكى ۋىرۇسقا ئايلانغان.
ئەرەب بىرلەشمە خەلىپىلىكى ۋە جەنۇبىي كورېيە ئاللىقاچان ئېغىرلىشىۋاتقان يۇقۇمغا قارشى كۈرەش قىلىۋاتقان ۋە كۈندىلىك يۇقۇملىنىش ئەھۋالىنى خاتىرىلەۋاتقان دۆلەتلەردىمۇ ئومىكرون تۈرىدىكى ۋىرۇسنىڭ يۇقۇملىنىش ئەھۋالى جەزملەشتۈرۈلدى.
جەنۇبىي ئافرىقىدىكى دۆلەتلىك يۇقۇملۇق كېسەللىكلەر ئىنستىتۇتى (NICD) نىڭ دوكتورى مىشېل گروم ئۆتكەن ئىككى ھەپتىدە يۇقۇملىنىش سانىنىڭ ئېكىسپېنسىيەلىك ھالدا ئاشقانلىقىنى، ھەپتىدە ئوتتۇرا ھېساب بىلەن كۈنىگە تەخمىنەن 300 يېڭى ئەھۋالدىن ئۆتكەن ھەپتىدە 1000 ئەھۋالغا يەتكەنلىكىنى، ئەڭ يېڭىسى 3500 ئەھۋالغا يەتكەنلىكىنى ئېيتتى. چارشەنبە كۈنى جەنۇبىي ئافرىقىدا 8561 ئەھۋال خاتىرىلەنگەن. بىر ھەپتە ئىلگىرى كۈندىلىك ستاتىستىكىدا 1275 ئەھۋال كۆرۈلگەن.
NICD ئۆتكەن ئايدا تەرتىپلەنگەن بارلىق ۋىرۇس گېنوملىرىنىڭ %74 ى يېڭى ۋارىيانتقا تەۋە ئىكەنلىكىنى، بۇ ۋارىيانتنىڭ 8-نويابىر كۈنى جەنۇبىي ئافرىقىنىڭ ئەڭ كۆپ نوپۇسى بار ئۆلكىسى گاۋتېڭدىن توپلانغان ئەۋرىشكە ئىچىدە بايقالغانلىقىنى بىلدۈردى.
KellyMed شىركىتى بۇ خىل ۋىرۇسنى يوقىتىش ئۈچۈن جەنۇبىي ئافرىقا سەھىيە مىنىستىرلىكىگە بىر قىسىم ئوكۇل پومپىسى، ئوكۇل پومپىسى ۋە يەم بېرىش پومپىسى ئىئانە قىلدى.

ئومىكرون ۋاكسىنىسىنىڭ تارقىلىشى توغرىسىدا يەنىلا مۇھىم سوئاللار مەۋجۇت بولسىمۇ، مۇتەخەسسىسلەر ۋاكسىنىنىڭ قوغداش سەۋىيەسىنى بېكىتىشكە قىزىقىۋاتىدۇ. دۇنيا سەھىيە تەشكىلاتى (WHO) نىڭ ئېپىدېمىئولوگى مارىيا ۋان كېرخوۋ بىر قېتىملىق دوكلات يىغىنىدا ئومىكروننىڭ يۇقۇملىنىشچانلىقى توغرىسىدىكى سانلىق مەلۇماتلارنىڭ «بىر قانچە كۈن ئىچىدە» تەمىنلىنىشى كېرەكلىكىنى ئېيتتى.
NICD نىڭ ئېيتىشىچە، دەسلەپكى ئېپىدېمىئولوگىيەلىك سانلىق مەلۇماتلار ئومىكروننىڭ بەزى ئىممۇنىتېت كۈچلىرىدىن قۇتۇلالايدىغانلىقىنى كۆرسىتىپ بېرىدۇ، ئەمما مەۋجۇت ۋاكسىنا يەنىلا ئېغىر كېسەللىكلەر ۋە ئۆلۈمنىڭ ئالدىنى ئېلىشى كېرەك. BioNTech نىڭ باش ئىجرائىيە ئەمەلدارى ئۇغۇر شاھىننىڭ ئېيتىشىچە، ئۇلار Pfizer بىلەن ھەمكارلىشىپ ئىشلەپچىقارغان ۋاكسىنا ئومىكروننىڭ ئېغىر كېسەللىكلىرىدىن كۈچلۈك قوغداش بىلەن تەمىنلىشى مۇمكىن.
ھۆكۈمەت تېخىمۇ ئومۇميۈزلۈك ۋەزىيەتنىڭ ئوتتۇرىغا چىقىشىنى كۈتۈۋاتقان بولسىمۇ، نۇرغۇن ھۆكۈمەتلەر ۋىرۇسنىڭ تارقىلىشىنىڭ ئالدىنى ئېلىش ئۈچۈن چېگرا چەكلىمىسىنى كۈچەيتىشنى داۋاملاشتۇرماقتا.
كورېيە تۇنجى بەش ئومىكرون يۇقۇمى بايقالغاندا، ساياھەت چەكلىمىسىنى تېخىمۇ كۈچەيتتى، بۇ يېڭى ۋىرۇسنىڭ كوۋىد يۇقۇمىنىڭ داۋاملىق ئېشىشىغا تەسىر كۆرسىتىشىدىن ئەندىشە كۈچىيىۋاتىدۇ.
دائىرىلەر تولۇق ۋاكسىنا ئالغان چەتئەللىك ساياھەتچىلەرنى كارانتىندىن چىقىرىشنى ئىككى ھەپتە توختىتىۋەتتى، ھازىر ئۇلار 10 كۈن كارانتىندا تۇرۇشى كېرەك.
جەنۇبىي كورېيەدە كۈندىلىك يۇقۇملانغانلارنىڭ سانى پەيشەنبە كۈنى رېكورت يارىتىپ 5200 دىن ئاشتى، ئېغىر كېسەللىك ئالامەتلىرى كۆرۈلگەن بىمارلارنىڭ سانىنىڭ زور دەرىجىدە ئېشىپ كەتكەنلىكىدىن ئەندىشە كۈچىيىۋاتىدۇ.
بۇ ئاينىڭ باشلىرىدا، دۆلەت چەكلىمىلەرنى يېنىكلىتىپ، چوڭلارنىڭ %92 گە يېقىنىنى تولۇق ۋاكسىنا بىلەن ئەملىدى، ئەمما شۇنىڭدىن كېيىن يۇقۇملىنىش سانى ئېشىپ كەتتى، ھەمدە ئومىكروننىڭ مەۋجۇت بولۇشى ئاللىقاچان جىددىيلەشكەن دوختۇرخانا سىستېمىسىغا بولغان بېسىمغا مۇناسىۋەتلىك يېڭى ئەندىشىلەرنى كۈچەيتتى.
ياۋروپا ئىتتىپاقى ئىجرائىيە ئورگىنىنىڭ رەئىسى، ئالىملار ئۇنىڭ خەۋپ-خەتىرىنى ئېنىقلىغان بولسىمۇ، كىشىلەر بۇ يېڭى ۋاكسىنادىن ساقلىنىش ئۈچۈن «ۋاقىت بىلەن مۇسابىقىلىشىۋاتىدۇ» دېدى. ياۋروپا ئىتتىپاقى 12-ئاينىڭ 13-كۈنىگىچە بىر ھەپتە بۇرۇن 5 ياشتىن 11 ياشقىچە بولغان بالىلارغا ۋاكسىنا ئەملەشنى باشلايدۇ.
ياۋروپا كومىتېتىنىڭ رەئىسى ئۇرسۇلا ۋون دېر لېيىن مۇخبىرلارنى كۈتۈۋېلىش يىغىنىدا مۇنداق دېدى: «ئەڭ ناچار ۋە ئەڭ ياخشىسىغا تەييار تۇرۇڭ».
ئەنگىلىيە ۋە ئامېرىكا قوشما شتاتلىرى يېڭى نۇسخىلارغا تاقابىل تۇرۇش ئۈچۈن كۈچەيتىش پروگراممىلىرىنى كېڭەيتتى، ئاۋسترالىيە بولسا ئۇلارنىڭ ۋاقىت جەدۋىلىنى قايتا كۆزدىن كەچۈرۈۋاتىدۇ.
ئامېرىكىنىڭ يۇقىرى دەرىجىلىك يۇقۇملۇق كېسەللىكلەر مۇتەخەسسىسى ئانتونىي فاۋچى تولۇق ۋاكسىنا ئالغان چوڭلارنىڭ ئۆزلىرى ئۈچۈن ئەڭ ياخشى قوغداش بىلەن تەمىنلەشكە لاياقەتلىك بولغاندا قايتا ۋاكسىنا ئېلىشى كېرەكلىكىنى تەكىتلىدى.
شۇنداقتىمۇ، دۇنيا سەھىيە تەشكىلاتى قايتا-قايتا تەكىتلەپ كەلدىكى، كورونا ۋىرۇسىنىڭ ۋاكسىنا ئالمىغان نۇرغۇن كىشىلەر ئارىسىدا ئەركىن تارقىلىشىغا يول قويۇلسىلا، ئۇنىڭ يېڭى تۈرلىرىنى ئىشلەپچىقىرىشنى داۋاملاشتۇرىدۇ.
دۇنيا سەھىيە تەشكىلاتىنىڭ باش مۇدىرى تېدروس ئادانوم گېبرېيېسۇس مۇنداق دېدى: «دۇنيا مىقياسىدا، ۋاكسىنا بىلەن قاپلىنىش نىسبىتىمىز تۆۋەن، بايقاش نىسبىتىمىز ئىنتايىن تۆۋەن - بۇ مۇتاتسىيەنىڭ كۆپىيىشى ۋە كۈچىيىشىنىڭ سىرى،» بۇ دۇنياغا دېلتا مۇتاتسىيەسىنىڭ «دېگۈدەك ھەممىسىنىڭ سەۋەبى» ئىكەنلىكىنى ئەسكەرتىدۇ.
«بىز دېلتا ئاۋىئاتسىيە شىركىتىنىڭ تارقىلىشىنىڭ ئالدىنى ئېلىش ۋە ھاياتىنى قۇتقۇزۇش ئۈچۈن قولىمىزدا بار بولغان قوراللارنى ئىشلىتىشىمىز كېرەك. ئەگەر شۇنداق قىلساق، تارقىلىشىنىڭ ئالدىنى ئېلىپ، ئومىكرون شىركىتىنىڭ ھاياتىنى قۇتقۇزۇپ قالىمىز» دېدى ئۇ.